علی ربیعی نوشت: انتشار کتاب «بر لبه تنهایی» نوشته دکتر ولی نصر، فرصتی فراهم میکند تا بار دیگر درباره نسبت ایران با نظام جهانی و روایتهای مسلط از امنیت ملی کشور تأمل کنیم
ادامه مطلب
تهدیدات ناشی از تهران و بیثباتیهای منطقهای، چهره امنیت در خاورمیانه را دگرگون ساخته است اما برای مقابله با این تهدیدات، تمام کشورهای عربی مسیر واحدی را برنگزیدهاند.
ادامه مطلب
محمد سجاد نوروزی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: توافقهای عادیسازی روابط میان رژیم صهیونیستی و برخی کشورهای عربی، عملاً به ایجاد یک کمربند ژئوپلیتیکی همسو با واشینگتن در جنوب و جنوبغرب ایران منجر شده است.
ادامه مطلب
به نظر میرسد طرح ابتکاری همکاری خلیج فارس (ICI) از همان ابتدا بیشتر با هدف دستیابی به دستاوردهای سیاسی و نمادین شکل گرفته است تا نتایج معنادار در بخش امنیتی. اعتماد ناتو به تکرار مدلهای موفق قبلی کمکهای امنیتی که در جاهای دیگر به کار گرفته شده بود، به دلیل سوءتفاهمهای اساسی اولیه آن در مورد نقش نیروهای مسلح در کشورهای شورای همکاری خلیج فارس، تمایل محدود رهبران خلیج فارس برای مشارکت جدی در اصلاحات بخش امنیتی و انتظارات متفاوت بین ناتو و اعضای شورای همکاری خلیج فارس در مورد هدف نهایی طرح ابتکاری همکاری خلیج فارس، تضعیف شده است. این عوامل در کنار هم، ظرفیت این طرح را برای ارائه نتایج واقعاً متحولکننده برای هر دو طرف محدود کردهاند.
ادامه مطلب
محمد بیدگلی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: دولت های خلیج فارس میتوانند با طراحی الگوی همگرایی منطقهای و بر مبنای امکانات و مقتضیات فرهنگی، اقتصادی و سیاسی درجهتدهی به معادلات این منطقه و ارتقای جایگاه بینالمللی آن نقش محوری ایفا کنند.
ادامه مطلب
همکاری دفاعی پاکستان با پادشاهیهای خلیج فارس ممکن است به گونهای به نظر برسد که در آن یک قدرت متوسط بزرگتر با ارتشی توسعهیافته و حرفهای تصمیم میگیرد از شرکای خود حمایت کند و به ایجاد ظرفیت نظامی آنها کمک کند. با این حال، رزمایشهای مشترک برگزار شده بین کشورهای خلیج فارس و پاکستان برای پاکستان نیز مفید است. در واقع، این رزمایشها به نیروهای مسلح پاکستان امکان میدهد تا در معرض سیستمها و پلتفرمهای تسلیحاتی پیشرفته تولید غرب قرار گیرند که اسلامآباد ممکن است از زمان سرد شدن روابطش با ایالات متحده در سالهای اخیر، دسترسی به آنها را از دست داده باشد.
ادامه مطلب
کوروش احمدی می نویسد: این روزها در یکی از مقاطع حساس تاریخ ایران به سر میبریم. کشور با مشکلاتی بنیادی در حوزه تابآوری و زیستپذیری سرزمینی، خطر بستهشدن پنجره جمعیتی و مهاجرت نخبگان مواجه است.
ادامه مطلب
عباس عبدالخانی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: پروژههایی نظیر کریدورها با هدف دور زدن مسیرهای ترانزیتی سنتی ایران و ایجاد مسیرهای جدید میان جنوب خلیج فارس، هند و اروپا طراحی شدهاند. تثبیت این مسیرها به معنای کاهش سهم ایران در ترانزیت بینالمللی و از دست رفتن فرصتهای اقتصادی و ژئوپلیتیکی مهم در تعاملات منطقهای خواهد بود.
ادامه مطلب
کلکسیونی از عوامل ژئوپلیتیکی، اقتصادی و استراتژیک، رابطهٔ خصمانهٔ جمهوری اسلامی ایران و عربستان سعودی را به سوی همکاری محتاطانه منطقهای سوق داده است.
ادامه مطلب
سید محمدکاظم سجادپور در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: پرسشی جدی قابل طرح است و آن اینکه روابط بینالمللی کشورهای جنوب خلیجفارس و کنشگری آنها در مناسبات جهانی چگونه قابل تجزیه و تحلیل است؟ این پرسش از آن جهت اهمیت دارد که اولاً در مورد نسبت این نوع کشورها با نظام بینالمللی، الگوهای تحلیلی کلیشهای وجود دارد و دوم آنکه، کنش و واکنشهای بینالمللی این کشورها، خود، بازتاب و پژواک تحولاتی است که در سطح جهانی رخ داده است. به عبارت دیگر، آینه بودگی خلیجفارس از دگرگونیهای جهانی در خور دقت است.
ادامه مطلب
سید احمد حسینی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: کنشگری کشور بزرگ و اثرگذاری چون ایران بسیار حائز اهمیت است چرا که ورود و عدم ورود این کشور در تحولات پیش رو بر موفقیت یا عدم موفقیت آنها تاثیر قابل توجهی خواهد گذاشت. به همین دلیل و با توجه به توان بازدارندگی ایران، آمریکا به اتخاذ رویکرد مذاکراتی مجبور شده و گفتوگوها در موضوع پرونده هستهای در جریان است که هر چه جلوتر می رویم دشواریها و فراز و نشیب های آن بیشتر نمایان میشود.
ادامه مطلب
علی مفتح در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: در این مقاله سعی شده است تا با بررسی موضوع نام خلیج فارس از نگاه زبان شناسی این موضوع مورد تاکید قرار گیرد که اساسا به دلایل گوناگون نمی توان نام خلیج فارس را تغییر و یا حتی دستکاری کرد (مواردی مانند «خلیج همیشه فارس» و غیره). خلیج فارس یک اسم خاص بر پایه مستندات تاریخی است. استفاده از این نام و رجوع به تاریخ مطمئن ترین راه برای جلوگیری از نتایج نامطلوب برای جامعه بین الملل است.
ادامه مطلب
مواضع سرسختانه ایرانیها سبب شد تا مواضع ترامپ در برابر این فشارها تا اندازهای تعدیل شود. ترامپ در پاسخ به واکنشهای تند ایران اظهار داشت که نمیخواهد احساسات هیچکس را جریحهدار کند و تصمیم نهایی را در جریان سفر خود خواهد گرفت.
ادامه مطلب
کیوان محله ای در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: اقتصاد دریا محور، تا به امروز در کشور ما حدودا نادیده گرفته شده، اما با تغییرات جدید در نظم جهانی و نقش آفرینی پررنگ جمهوری اسلامی ایران در شکل گیری این نظم نوین، توسعه و تثبیت اقتصاد دریا محور روز به روز ضروری تر می شود.
ادامه مطلب
سیاست «به غرب فکر کن» دولت هند تعامل با غرب آسیا را در اولویت قرار داده و امارات متحده عربی سنگ بنای این گسترش روابط در منطقه شورای همکاری است.
ادامه مطلب
محمد مهدی مظاهری در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: دهه اخیر ترکیه با قدرت، پیگیر افزایش نفوذ در منطقه غرب آسیا بوده است؛ سیاستی که می توان مهمترین اهداف و دلایل آن را «عامل انرژی»، «لزوم ایجاد تحرک اقتصادی در ترکیه» و «تبدیل شدن به بازیگر کنشمند غرب آسیا» عنوان کرد.
ادامه مطلب
عباس آخوندی در یادداشتی می نویسد: مساله اشغال فلسطین همچنان، به عنوان یک کانون نزاع منطقه ای ادامه دارد. از این رو، موضوع امنیت خلیج فارس بدون توجه به مساله فلسطین و اسرائیل بحثی ناتمام است.
ادامه مطلب
کوروش احمدی در یادداشتی می نویسد: یکی از ویژگیهای بحرانهای اخیر در خاورمیانه، شامل جنگ غزه، حمله به کشتیها در دریای سرخ و تقابل بین آمریکا و گروههای شبهنظامی، بیتفاوتی بهای نفت درباره آنها بوده است. بهای نفت برنت که در ۶ اکتبر ۸۴.۵۸ دلار در هر بشکه بود، در ۹ اکتبر، یعنی دو روز بعد از حمله حماس به اسرائیل، به ۸۸.۱۵ دلار افزایش یافت. این افزایش حدود دو هفته ادامه یافت و در حوالی ۲۰ اکتبر به حداکثر خود در دوره چهارماهه اخیر یعنی ۹۲.۳۸ دلار رسید و بعد از آن رو به کاهش نهاد و در کف خود در این دوره حتی با وجود هدفگیری برخی کشتیها در دریای سرخ به ۷۳.۲۴ دلار سقوط کرد و دیروز به حدود ۸۲ دلار رسید. این روند نشان میدهد که نهتنها جنگ غزه؛ بلکه حملات حوثیها به برخی کشتیها و نیز تقابل بین آمریکا و برخی گروههای شبهنظامی در روزهای بعد از کشتهشدن سه سرباز آمریکایی نیز در مجموع تأثیر چندانی بر بهای انرژی نداشته و بازار نفت اهمیت چندانی برای سروصداهای ناشی از این بحرانها قائل نبوده است.
ادامه مطلب
غلامرضا مصدق در یادداشتی می نویسد: در سال ۲۰۲۳ تولید جنوب خلیج فارس از ۲۵۰۰ میلیارد دلار گذشت، تولید شمال آن به ۴۰۰ میلیارد هم نمی رسد، آیا با استمرار وضعیت فعلی در آینده نه چندان دور، باید شاهد باشیم، شمال در تاریکی فرو رود و جنوب آن نورانی شود؟
ادامه مطلب
سید محمد حسینی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: تحلیلهایی که از خستگی یا استیصال امریکا از حضور در منطقه گفتند و معتقد بودند به دلیل پرهزینهبودن حضور امریکا در خلیجفارس و رقابت استراتژیک امریکا با چین در سطح جهانی، روند کاهش حضور نیروهای امریکایی در منطقه خاورمیانه و خلیجفارس آغاز شده است و خوشبینانه معتقد بودند شرایط برای نظم منطقهای جدید با مشارکت کشورهای منطقه و بدون دخالت امریکا فراهم شده است. در نقطه مقابل این تحلیلِ سادهانگارانه که حالا با این دست از اخبار و اطلاعات به سادگی هوا میشود، تحلیل واقعبینانهتری از کنشگری جدید امریکا در خلیجفارس ارائه میشود مبنی بر اینکه دولت امریکا به جای موازنهگری مستقیم از موازنهگری از دور (Off shore balancing) بهره میبرد.
ادامه مطلب
متیو میلر، سخنگوی وزارت امور خارجه آمریکا در یک نشست خبری در پاسخ به سؤالی درباره افزایش نیروهای نظامی این کشور در تنگه هرمز مدعی شد که واشنگتن با هدف تضمین آزادی کشتیرانی و حملونقل دریایی دست به این کار زده است.
ادامه مطلب
واشنگتن اعزام هواپیماها و ناوهای جنگی و تفنگداران دریایی خود به منطقه را با دعوت کردن ایران به توقف فوری اقدامات بی ثبات کننده که آزادی تجارت در آبراه راهبردی تنگه هرمز را تهدید می کند، همراه کرد. با این حال پرسش هایی درباره نیاز آمریکا به اعزام پیشرفته ترین جنگنده ها و یک ناوشکن راهبردی برای نظارت بر امنیت کشتیرانی بین المللی، مطرح است.
ادامه مطلب
نیروی هوایی آمریکا روز چهارشنبه هفته گذشته اعلام کرد که یک اسکادران از اف -۳۵ لایتنینگ با هدف کمک به هواپیماهای اِی۱۰ (A-۱۰) و اف -۱۶ که هماکنون در تنگه هرمز مشغول گشتزنی هستند، وارد منطقه فرماندهی مرکزی ایالات متحده در خاورمیانه (سنتکام) شد. به ادعای فاکسنیوز، این اقدام پس از تلاشهای ایران در اوایل ماه جاری برای توقیف نفتکشها در این تنگه صورت میگیرد که با واکنش نیروی دریایی ایالات متحده نیز مواجه شد. پنتاگون پیش تر اعلام کرده بود که، ناو یو. اس. اس توماس هادتر و چندین جنگنده اف -۳۵ را نیز به بهانه محافظت از خطوط کشتیرانی از دریایسرخ راهی خلیجفارس خواهد کرد. آن طور که گفته شده، یو. اس. اس توماس هادتر یک ناو / ناوشکن چندمنظوره است.
ادامه مطلب
سید رحمان موسوی در گزارشی از رویداد پژوهشی "پایداری زندگی شهری در قطر و منطقه خلیج فارس" می نویسد: منطقه خلیج فارس یکی از شهری ترین مناطق جهان محسوب می شود. سرعت شهرنشینی تنها مسئله امروز ما نیست؛ موضوع مهم تر انتقال به شهرهای پایدار یا هوشمند است که رفاه انسان و کیفیت زندگی شهری را هدف قرار می دهد.
ادامه مطلب
محمد مهدی مظاهری در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی مینویسد: ایران و منطقه غرب آسیا و خلیج فارس از چه جهاتی برای مصر اهمیت دارد و چرا این کشور شمال آفریقا، به فاصله اندکی از بهبود روابط ایران و عربستان، برای بهبود روابط با ایران ابراز تمایل کرده است؟
ادامه مطلب
کوروش احمدی در یادداشتی می نویسد: موقعیت ایران در این پهنه آبی که تنها پنجره ما به آبهای آزاد و راه اصلی تجارت ما با جهان خارج است، بهطور نسبی در حال ضعیفشدن است.
ادامه مطلب
ماندانا تیشه یار در نوشتاری برای دیپلماسی ایرانی معتقد است که بازی بزرگ آسیایی به آهستگی در حال گسترش از هندوپاسیفیک در شرق به سوی منطقه خلیج فارس در غرب قاره کهن است. افزایش حضور و همکاری هندوستان و چین با کشورهای این منطقه، که از کانون های اصلی انرژی در جهان به شمار می رود، به خوبی گویای چشم انداز روابط قدرت میان بازیگران منطقه ای، قاره ای و جهانی در این گوشه از جهان می باشد. در همین حال، ابتکار تازه چین، که همچون سنت سیاست خارجی همیشگی این کشور، در سکوت به انجام رسیده و زمینه ارتباط دیپلماتیک میان ایران و عربستان را پس از چندین سال فراهم آورده، گویای آغاز شکل گیری یک نظم نوین منطقه ای در خلیج فارس است.
ادامه مطلب
از زمان سفر گروسی به تهران و توافق با آژانس روند تحولات قدری مثبت شده و پویایی و تحرک به سیاست خارجی کشور بازگشته است. با توجه به روند اتفاقات مثبتی که در سایه توافق سهجانبه ظهر جمعه برای ازسرگیری مناسبات تهران و ریاض شگل گرفت و حجم کمسابقهای از واکنشها و استقبال کشورهای منطقه و جهان از این توافق، اکنون بستر و فضا برای احیای روابط معدود بازیگران باقیمانده در جهت احیای روابط هم فراهم شده است.
ادامه مطلب
محمد مهدی مظاهری در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: در مقطع کنونی کشورهای اروپایی بر اساس توان و موقعیت خود، در قالب اتحادیه اروپا و یا به صورت مجزا و انفرادی در صدد افزایش حضور و نقش آفرینی در خلیج فارس هستند و اهداف و منافع متفاوت و متعددی را در این حوزه ژئوپلیتیک و ژئو استراتژیک دنبال می کنند.
ادامه مطلب
علی موسوی خلخالی می نویسد: شکی نیست خلیج فارس، خلیج فارس است و تمام اسناد جهانی غرب و شرق بر این واقعیت تاکید دارند، حتی کشورهای عربی نیز تا قبل از آن که جمال عبدالناصر این بذر نفاق را بکارد، این آبراه را خلیج فارس می نامیدند. خلیج فارس همان قدر خلیج فارس است که اقیانوس هند اقیانوس هند، دریای چین دریای چین، خلیج مکزیک خلیج مکزیک و دریای عمان دریای عمان است.
ادامه مطلب