در دو هفته گذشته، عربستان ضمن موافقت با یک آتش بس نادر در جنگ یمن، با لبنان هم شروع به همگرایی کرد. هر دوی این کشورها، صحنه نزاع های نیابتی هستند.
ادامه مطلب
فرزین زندی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: به طور کلی، در ساختار نوین اقتصاد جهانی، دغدغه وزارت امور خارجه و دستگاه دیپلماسی کشورها بهرهمندی از فن دیپلماسی برای جذب سرمایه، انتقال فناوریهای جدید و ارزشافزا به داخل کشور، بازاریابی برای صدور کالا و خدمات ملّی و گسترش تجارت خارجی در راستای حفظ منافع کشور است؛ امری که در مورد ایران کمتر مصداق دارد و هیئتهای دیپلماتیک ایران و دیدارهای آها با طرفهای خارجی غالبا محفلی برای حضور خیل سیاستمداران برای سیاستبازی است تا حضور گروهها و فعالان اقتصادی. این رویه در کشورهای توسعه یافته کاملا برعکس است و دیپلماسی در خدمت اقتصاد و برای تحقق منافع اقتصادی – تجاری بکار گرفته می شود. با این وجود، هر توافقی بدون به کار بستن ابزارهای متداول اما اختصاصی، که بسیاری از کشورها نیز از آنها استفاده میکنند تا فضای مثبت سیاسی را برای تنفس بهتر اقتصاد فراهم کنند، نتیجه ای جز تداوم روند موجود در پی نخواهد داشت.
ادامه مطلب
جنگ در اوکراین و یمن، روابط واشنگتن و متحدان عربش را زیر فشار گذاشته است. گام هایی کوچک از دو طرف می تواند کارها را به مدار خود بازگرداند.
ادامه مطلب
ایوب حطاویان در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: خارج ساختن سپاه از FTO فی نفسه تغییر چندانی در زمینه تاثیرات تحریمی بر اقتصاد ایران نخواهد داشت. چرا که سپاه تحت عناوین مختلفی تحریم شده است. به گونهای که دولت بوش پسر در سال ۲۰۰۷ نیروهای قدس سپاه پاسداران انقلاب اسلامی را در لیست سیاه سازمانهای تروریستی جهانی وزارت خزانه داری آمریکا قرار داده بود. دولت ترامپ همچنین در سال ۲۰۱۷ کل سپاه را در این لیست قرار داد. نهایتا اینکه در سال ۲۰۱۹ به دستور ترامپ سپاه علاوه بر اینکه در لیست سازمانهای تروریستی جهان قرار گرفت همزمان به لیست سازمانهای تروریستی جهانی وزارت امور خارجه آمریکا نیز وارد شد. با توجه به تحولات منطقهای و بینالمللی خصوصا بحران فعلی اوکراین، تصمیم گیرندگان سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران باید در این زمینه با بررسی تمامی جوانب و اتخاذ خوانشی مبتنی بر فعل و انفعالات بینالمللی در آخرین مرحله از آخرین دور از مذاکرات هستهای حاضر شوند.
ادامه مطلب
براساس گزارش های موثق، واشنگتن می خواهد، ضمانت هایی را از ایران دریافت کند تا تهران در دور زدن تحریم های امریکا علیه مسکو، به روسیه کمک نکند. آن چه قابل توجه است، این است که ایران این مساله را قاطعانه، رد نکرده و برعکس، فعالانه، در حالی چانه زنی است.
ادامه مطلب
عدم علاقه عمدی به ورود ایران در هر سیاست اقتصادی فرامنطقهای که به رژیم شبه دائمی تحریمهای امریکا افزوده شده، ایران را با توجه به ذخایر انرژی و موقعیت جغرافیایی مرکزیاش که آن را به یک پل بین اروپا و آسیا تبدیل میکند، ناعادلانه به حاشیه رانده است. ایران که توسط غرب طرد شده، به طور طبیعی راهبرد خود را برای یافتن شرکای اقتصادی دیگری در آسیا تغییر داده است که به آن کمک می کنند تا به این هاب انرژی، اعم از تامین کننده و حمل و نقل، در اطراف دریای خزر و با هدف رسیدن به اروپا تبدیل شود. برای این منظور، جمهوری اسلامی می داند که پیش نیاز تقویت روابط دوجانبه خود، پیش از هر چیز با همسایگان خود، از جمله آذربایجان و ترکمنستان، یک سیاست دقیق تر است.
ادامه مطلب
خارج کردن پرونده نفوذ منطقه ای ایران از میز مذاکرات با واشنگتن موجب شد مهار این نفوذ، دیگر خواسته آمریکا نباشد. به این ترتیب ایران برای کاهش میزان تنش با کشورهای پیرامون خود که دست به حرکتی سریع برای ساماندهی برگه های خود و آماده شدن برای رویارویی مرحله پس از توافق هسته ای با ایران زده اند، باید مسئله نفوذ منطقه ای خود را با آنان حل کند.
ادامه مطلب
علی موسوی خلخالی می نویسد: رای ما، ایران، فرصت های مهمی به وجود آمده، از جمله مهمترین این فرصت ها تامین انرژی جهانی است که می تواند ما را به بازیگری مهم در عرصه جهانی تبدیل کند، اگر دیپلماسی فعال و پویایی داشته باشیم، می توانیم در این حوزه نهایت استفاده را هم از جانب غرب ببریم و هم از جانب روسیه. بی شک در این صورت می توانیم با برگه هایی که در اختیار داریم تلاش های روسیه و جامعه جهانی برای این که ما را در برابر انتخاب هایش قرار دهد، به تعویق بیندازیم. در این میان باید مانع اصلی یعنی توافق هسته ای را هر چه سریعتر برداریم و تکلیف برجام را هر چه سریعتر روشن کنیم تا بتوانیم ضمن خروج از انزوا به جمع بازیگران عرصه جهانی بپیوندیم، در غیر این صورت فرصت ها یک به یک از دست می روند و انتخاب ها روز به روز سخت تر می شوند و ما در برابر وضعیتی سخت قرار می گیریم، در آن موقع چه بسا انتخابی نداشته باشیم و مجبور شویم به انتخاب دیگران تن دهیم.
ادامه مطلب
دو طرف ظاهرا در تمامی دیگر زمینه ها توافق کرده اند و آماده امضای متن نهایی هستند اما تنها بر سر سپاه پاسداران به مشکل خورده اند که ایده ای برای عبور از آن پیدا نمی کنند.
ادامه مطلب
جلال خوشچهره در یادداشتی می نویسد: به راستی کسی نمیداند که دلیل اصلی توقف ملالتبار کنونی که بیشترین آسیب آن متوجه کیان اقتصادی و تبعات آن در سطوح سیاسی – اجتماعی ایران است، چرا به نقطه انجماد گذشته بازگشته است. به رغم برخی اخبار و گزارشها درباره دلیل یا دلایل بنبست کنونی، اما آنچه روشن است، ابهام جاری در چگونگی رسیدن به فرجامی است که میتواند به این وضع پایان دهد. تهران بارها گفته؛ ۹۸ درصد توافق حاصل شده و تنها دو درصد اختلافها باقی است که در صورت رفع آنها میتوان توافق را امضا کرد. این دو درصد تا چه میزان برجسته است که توانسته ۹۸درصد توافق را تا نقطه «کم لن یکن» نزدیک کند؟
ادامه مطلب
سید محمد حسین ملائک در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: در تحولات روسیه و اوکراین نیز به نظر می رسد "تردید" و "گیجی" پارادایم حاکم بر رفتار سازمان سیاست خارجی است. دستگاه سیاست خارجی دنبال چه طرحی است که از این فرصت بی سابقه به نفع کشور استفاده کند؟ سیاست نفتی و تجاری ایران در این برهه را فقط دستگاه سیاست خارجی باید برنامه ریزی کند، چه سازمانی باید با روس ها، چینی ها و حتی خود غربی ها مذاکره کند و دایره منافع را تشخیص دهد؟ اصلا تحلیل غالبی وجود دارد؟ چه برنامه ای ریخته شده است؟
ادامه مطلب
ایران قصد دارد برای رسیدن به ظرفیت ۵ میلیون بشکه در روز در دهه آینده، ۹۰ میلیارد دلار سرمایه گذاری کند که این کشور را همردیف امارات و پس از عربستان و عراق قرار می دهد. به این ترتیب، در دنیای پساتحریم و پس از دستیابی دوباره به ظرفیت تولید اضافی نفت، ظرفیت نفت ایران به تدریج افزایش می یابد و می تواند کسری از کاهش تولید نفت روسیه را جبران کند.
ادامه مطلب
خروج نام سپاه از فهرست تروریستی هم رهبران عربی منطقه را ناخرسند می کند، آن هم در هنگامه ای که بایدن در تلاش است متحدانش را علیه مسکو بسیج کرده و بهای فورانی سوخت را کاهش دهد. این کار همچنین اتحادی چنددهه ای را به خطر می اندازد که نفوذ آمریکا را در منطقه ای راهبردی گسترش داده است؛ منطقه ای که هنوز هم بیشترین صادرات انرژی را در جهان دارد.
ادامه مطلب
وی همچنین درباره دستاوردهای وزارت خارجه طی هشت ماه گذشته نیز بیان کرد: وزارت امور خارجه در تمام شئون زندگی مردم همه تلاش خود را انجام داده است. امروز که با شما صحبت میکنم روابط ما با ترکیه، عمان، عراق و برخی کشورهای حوزه خلیج فارس و حوزه آسیای مرکزی و قفقاز از نظر آمار کمی رشدهای زیادی داشته در یک سال گذشته بیش از یک و سه دهم میلیارد یورو حجم تجارت ما با عمان بوده است. در ترکیه نزدیک به دو و نیم برابر شده است و با عراق و دیگر کشورها نیز همین طور. امروز نفت ایران با فرض ادامه همین شرایط در ایران و گفتوگوها در وین وضع اقتصاد ما از نظر ذخایر ارزی نسبت به این نقطه در سال گذشته بسیار بهتر است. نفت فروش میرود و به میزانی که وزارت نفت تولید میکند در بازارهای جهانی به فروش میرسد.
ادامه مطلب
هیئت های مذاکره کننده ایران و امریکا بی اعتمادی خود به یکدیگر را ابراز داشته اند. این عدم اعتماد به درخواست ایران برای دریافت ضمانتی کتبی از عدم خروج دولت های آتی امریکا از توافق هسته ای، منجر شده است. جمهوری اسلامی، برنامه هسته ای خود را کاملا غیرنظامی اعلام می کند و برنامه های موشکی و سیاست های منطقه ای خود را بخشی از گفت وگوهای وین و توافق هسته ای نمی داند.
ادامه مطلب
روابط آمریکا و عربستان در سال ۲۰۱۵ رو به وخامت گذاشت. توافق برجام زنگ خطر را در ریاض به صدا در آورد. جو بایدن نیز موضع سختی علیه عربستان اتخاذ کرد و قصد او برای کاهش حضور در خاورمیانه باعث نگرانی ریاض شده است.
ادامه مطلب
حامد حسینی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: جنگ در اوکراین یک نقطه عطف مهم برای ایران است. غرب اکنون به دلیل نیاز به نفت و گاز و تمرکز ایالات متحده بر خنثی کردن تهدید هستهای ایران، حتی اگر به طور موقت، مایل به امضای توافق هستهای با ایران است. بنابراین، منافع ملی ایران مستلزم ایجاد شرایط مساعد برای انعقاد توافق هستهای است. بدون شک این اولویت خود را بر سیاستهای ایران تحمیل خواهد کرد و ممکن است اولویت پاسخ به حملات اسرائیل را تا زمان تکمیل توافق به تعویق اندازد یا تغییر دهد.
ادامه مطلب
از نظر ایران، تقویت روابط با چین و روسیه، فرصتی حیاتی است که باید آن را غنیمت شمرد چرا که از نظر تهران، نظام جهانی جدیدی پس از جنگ روسیه با اوکراین ایجاد خواهد شد. همچنین ایران معتقد است تحریم های غرب علیه ایران و روسیه و چین، به این سه کشور برای تشکیل ائتلافی قدرتمند در برابر نفوذ غرب کمک خواهد کرد.
ادامه مطلب
نشانه های اولیه در خصوص امکان دستیابی روسیه و اوکراین به توافق بر سر پایان دادن به جنگ، نگرانی های ایران را در خصوص احتمال حرکت مسکو در جهت مانع تراشی در مسیر دستیابی به توافق هسته ای و استفاده از آن به عنوان برگه ای برای باج خواهی از کشورهای غربی در مذاکرات بر سر تحریم هایی که علیه روسیه اعمال کرده اند، تشدید کرده است. این اقدام روسیه احتمالا موجب خواهد شد واشنگتن فشار بیشتری بر تهران وارد کند تا تصمیم نهایی خود را بگیرد و از برخی شروط خود دست بردارد.
ادامه مطلب
ایشان مسئولان مذاکرات را، انقلابی، متدیّن و پر جدّ و جهد خواندند و افزودند: وزیر امور خارجه و مسئولان مذاکرهکننده گزارشهای دقیقی را به مراکز داخلی می دهند. نقد و اظهار نظر درباره عملکرد آنها هم ایرادی ندارد به شرط اینکه از سوءظن و بدبینی به دور باشد و همچنانکه بارها گفتهام موجب تضعیف عناصر میدان و ناامیدی مردم نشود. رهبر انقلاب با ابراز خرسندی از مقاومت هیأت مذاکرهکننده در مقابل زورگوییها و زیادهخواهیها گفتند: طرف مقابل که بدعهدی کرد و از برجام خارج شد الان احساس درماندگی و بن بست میکند اما نظام اسلامی که با اتکای به مردم از مشکلات زیادی عبور کرده، از این مرحله هم عبور خواهد کرد.
ادامه مطلب
در واقع از هر دست که بدهی از همان دست میگیری. ایران از بهرهبرداری روسیه از این کشور به عنوان برگهای برای اعمال فشار و چانه زنی در روابط مسکو با غرب شکایت داشته است. روسیه نه تنها به شورای امنیت اجازه اعمال تحریمهای شدید علیه این کشور را داده بلکه در تمامی قطعنامهها علیه برنامه هستهای این کشور رای مثبت داده است.
ادامه مطلب
لورا روزن می نویسد: از یک مقام رسمی ایران پرسیدم که به نظر او دو طرف می توانند راهی به جلو پیدا کنند؟ پاسخ داد که در تلاش هستند. وی در ایمیلی گفت: "آنها تلاش می کنند که راهی را برای خروج از این وضعیت پیدا کنند. مشکل بتوان گفت که چه زمانی توافق حاصل می شود."
ادامه مطلب
ولید فارس می نویسد: تا کنون آمریکا، کشورهای عربی و اسرائیل را زیر فشار قرار داده تا از حمله به اهدافی در داخل ایران در واکنش به حملات موشکی سپاه پاسداران در منطقه خودداری کنند ولی اگر شهرهای کشورهای عربی و اسرائیل هدف قرار گیرند، این فشار برداشته خواهد شد.
ادامه مطلب
وی در پاسخ به سوال دیپلماسی ایرانی درباره تعویق سفر رجب طیب اردوغان، رئیس جمهوری ترکیه به ایران بعد از سفر رئیس جمهوری اسرائیل به این کشور و همچنین سفر اردوغان به عربستان در پایان ماه مبارک رمضان و این که آیا ترکیه از ایران فاصله گرفته است، گفت: روابط ایران و ترکیه روابط دامنه داری است. یکی از امن ترین و با ثبات ترین روابط را با ترکیه داشته ایم و در طول مدت های طولانی روابطمان هیچ گاه روابطی بهتر از روابط ما با کشوری چون ترکیه نبوده است. ما امن ترین و باثبات ترین مرز را در یکصد سال گذشته بین دو کشور تجربه کردیم. سفر آقای اردوغان به ایران نیز در تاریخ مقرر انجام خواهد شد. درباره رژیم صهیونیستی نیز باید نکته ای را بگویم و آن اینکه کشورهایی که اشتباه محاسباتی در ارتباط با رژیم اشغالگر قدس کردند بارها نتیجه آن را دیدند. کشورها همگی می دانند رژیم صهیونیستی در جایی قدم نگذاشته جز اینکه ناامنی و بی ثباتی ایجاد نکرده باشد. رژیم صهیونیستی عامل بی ثباتی و ناامنی در منطقه است و این چیزی است که همیشه تکرار کرده ایم و کشورها را نسبت به این نکته معطوف کرده ایم.
ادامه مطلب
بایدن بر سر دو راهی قرار گرفته است. اگر او نتواند، توافق هسته ای را احیا کند، به عدم حل و فصل این مشکل از راه دیپلماسی متهم خواهد شد. اگر هم او این توافق را منعقد کند، به ضعف در برابر نظام دینی ایران متهم خواهد شد. بدین ترتیب، برای رئیس جمهوری امریکا، جبهه سیاست خارجی در عرصه خاورمیانه بسیار پیچیده است.
ادامه مطلب
اگر خطر قریب الوقوعی در منطقه وجود داشته باشد آن خطر، خطر اسرئیل است که یکی از علل ایجاد اختلاف میان ملت ها و دولت های آن بوده است و اما ایران و ملت این کشور در کنار عربها هزاران سال در صلح زندگی کرده اند و دو فرهنگ عربی و ایرانی با یکدیگر اشتراک دارند و همدیگر را تکمیل میکنند.
ادامه مطلب
تاثیر اعلام دستیابی به توافق هسته ای جدید با ایران بر منطقه، بدتر از تاثیر لشکرکشی آمریکا به عراق خواهد بود بنابراین منافع کشورهای خاورمیانه اقتضا می کند کشورهای منطقه، با تشکیل جبهه ای متحد، فشار بر دولت آمریکا را برای درک خطرات دستیابی به چنین توافقی، افزایش دهند.
ادامه مطلب
توافق با ایران که برای افکار عمومی آمریکا به عنوان توافقی برای جلوگیری از گسترش تسلیحات هسته ای معرفی شده، تجاوز به نظام منطقه ای است که آمریکا پس از جنگ جهانی دوم ایجاد کرد. این توافق که آشکارا به زیان عربستان سعودی و اسرائیل است، نظامی توافقی را جایگزین ساختار کنونی امنیت منطقه ای می کند که در آن ایران که از حمایت روسیه و چین برخوردار است به هم پیمان جدید آمریکا تبدیل می شود و به این ترتیب هم پیمانان سابق آمریکا یعنی کشورهای عربی حوزه خلیج فارس و اسرائیل به متحدان درجه دوم تبدیل خواهند شد.
ادامه مطلب
تمایل عربستان سعودی و امارات برای دریافت تضمین های کتبی از ایالات متحده توسط منابع مرتبط با بلومبرگ که با ماهیت این درخواست آشنا هستند گزارش شده است. به گفته این منابع، توافقنامه ها باید تضمین های امنیتی را در آستانه آمادگی آشکار دولت بایدن برای احیای توافق هسته ای به هر قیمتی، در اختیار این کشورها قرار دهد.
ادامه مطلب
در جهان متفاوتی زندگی می کنیم، جهانی که روسیه و چین، قطعا خیرخواه آمریکا نیستند و جهانی که سعودی ها و اماراتی ها به تلفن جو بایدن آن هم در هنگامه بدترین بحران ژئوپولیتیک قرن ۲۱، جواب نمی دهند. اینجاست که چه بسا دولت آمریکا باید پیش از امضای دوباره برجام، کمی دقیقتر به پیامدهای گسترده تر توافق تازه با ایران بیندیشد.
ادامه مطلب