سیاست خارجی، قدرت ملی و امنیت ملی
مفهوم قدرت و عملکرد سیاست خارجی: مقایسه چین و ایران+دانلود فایل
نویسنده: محمود سریع القلم محل انتشار: فصلنامه روابط خارجی
ادامه مطلبایران
ناتوی عربی در حال شکل گیری؟!
محوریت سفر بایدن به خاورمیانه، تقابل با ایران است
محسن فایضی در گفت وگویی معتقد است که از یک طرف تقریبا می توان گفت که مخالفت ها در خصوص پیوستن به این ناتوی عربی - اسرائیلی کنار رفته است، اما در عین حال کشورهایی مانند مصر و اردن که روابط جدی با اسرائیل دارند و از پیشگامان عادی سازی و آشکار سازی روابط با تل آویو به شمار میروند اخیراً به دنبال ازسرگیری روابط مثبت و سازنده با جمهوری اسلامی ایران هستند. بنابراین فضا در یک فضای مبهم به سر می برد. یعنی به همان اندازه که امکان پیوستن این کشورها به ناتو عربی - اسرائیل وجود دارد از آن طرف میتوان گفت که فضا برای عدم شکل گیری آن هم وجود دارد.
ادامه مطلب
ایران و هسویی بی قیدو شرط با روسیه
چرا بابدن و پوتین به خاورمیانه می آیند؟
از امروز چهارشنبه جو بایدن، رئیس جمهور ایالات متحده آمریکا سفر منطقه ای خود را با حضور در اسرائیل آغاز میکند و بعد از آن راهی عربستان سعودی می شود.این در حالی است که ولادیمیر پوتین، رئیس جمهور روسیه نیز سه شنبه هفته پیش رو (۲۸ تیر/ ۱۹ جولای) به ایران سفر خواهد کرد. به موازات آن رجب طیب اردوغان، رئیس جمهور ترکیه همزمان با همتای روس خود وارد تهران خواهد شد تا نشستی سه جانبه را با سیدابراهیم رئیسی پیرامون مسائل مشترک برگزار کنند.با توجه به اهداف هر کدام از این کشورها، به خصوص دو ابرقدرت آمریکا و روسیه برای حضور در منطقه غرب آسیا به نظر می رسد که روزهای پیش رو می تواند روزهایی ملتهب و پر از حوادث باشد که هر کدام از آنها در تعیین سمت و سوی تحولات خاورمیانه به شدت موثر واقع خواهد بود.
ادامه مطلب
سه سفر و چندبرداشت!
تلاقی حضور پوتین و بایدن در خاورمیانه و آینده تهران
جلال میرزایی عقیده دارد که همزمانی سفر ولادیمیر پوتین در هفته آتی برای حضور در ایران با سفر جو بایدن به اسرائیل و عربستان حکایت از آن دارد که وضعیت منطقه وارد مرحله حساس و پیچیده ای شده است که می تواند آبستن وقوع هر سناریویی باشد. عبدالرضا فرجی راد هم این اعتقاد را دارد که سفر جو بایدن با توجه به اقدام روسیه برای قطع صادرات انرژی به اروپا در وهله اول با هدف اقناع کشورهای خاورمیانه در جهت افزایش میزان صادرات و تولید انرژی به بازار جهانی است تا بتواند شرایط را برای کاهش بهای سوخت در پاییز و زمستان پیش رو کند.
ادامه مطلب
سرکنسول جمهوری اسلامی ایران در آکتائو قزاقستان در گفت و گو با دیپلماسی ایرانی
با لغو روادید میان ایران و قزاقستان شاهد افزایش گردشگران قزاق خواهیم بود
دکتر هادی ملکوتی فر در گفت وگو با دیپلماسی ایرانی درباره لغو روادید میان ایران و قزاقستان گفت: با اجرای فرمان لغو روادید بین ایران و قزاقستان به زودی شاهد افزایش سفر گردشگرهای قزاق به استان های شمالی و دیگر استان های کشورمان خواهیم بود.
ادامه مطلب
دیوار سفارتخانه ها محل انتقاد نیست
احیای روابط با عربستان و مصر نسخه جایگزین احیای برجام نخواهد بود
سیدعبدالامیر نبوی در گفت وگویی معتقد است که جمهوری اسلامی ایران اگر می¬خواهد روابط پایداری را با عربستان، مصر و دیگر کشورهای عربی کلید بزند باید به همان اندازه که نسبت به منافع و امنیت خود در خلیج فارس حساس است بداند که قاهره، ریاض و هر بازیگر عربی در منطقه هم به روابط سیاسی، نظامی و امنیتی خود در قالب روابط راهبردی با آمریکا اهمیت می¬دهد. اگر جمهوری اسلامی ایران و کشورهای عربی به خصوص عربستان سعودی و مصر بتوانند حساسیت¬های یکدیگر را درک کنند می¬توان این امید را داشت که روابط تهران با ریاض، قاهره و دیگر کشورهای عربی خاورمیانه روابطی جدی و اثربخش باشد.
ادامه مطلب
برای مقابله با غرب و قدرت دلار
عضویت ایران و عربستان در بریکس و شانگهای در تقابل بزرگ شدن ناتو
همچنان که ناتو بزرگ می شود، چین و روسیه به دنبال آن هستند تا ایران و عربستان سعودی را در کنار خود قرار دهند.
ادامه مطلب
تفاوت ما و دیگران
چرا نمیتوانیم بین المللی شویم؟
محمود سریع القلم در یادداشتی می نویسد: بین المللی شدن اقتصاد یک کشور، پی آمد بسیار تعیین کنندهای نه تنها در تولید و معاش، بلکه در شخصیت و رفتار آحاد یک جامعه دارد: شفافیت قوانین، مقررات، سیاست گذاری ها و آیین نامه ها. به محض اینکه شرکتی بین المللی شد، باید عملیات و گردش کار خود را شفاف سازی کند چون به محض کوچک ترین تقلب، حیله گری، حساب سازی و تزویر، اعتماد، جایگاه و ارزش سهام خود را در بازار از دست می دهد. رقابت و بازار، درستکاری را هم به دنبال می آورد نه ضرورتاً به واسطه مبانی اخلاقی بلکه به موجب اعتماد سازی، جلب مشتری و با هدف افزایش فروش وسهم بازار. شفاف سازی سازمانی، شفافیت رفتاری افراد را به دنبال می آورد. اقتصادِ یک کشور نمی تواند بین المللی شود ولی در هاله ای از ابهام، مدیریت سازمان های موازی، گیر و دار بوروکراسی، بازی با آمار و تغییر خلق الساعه سیاست گذاری ها بماند. همین که اقتصاد بین المللی شد، «مجبور» است شفاف باشد.
ادامه مطلب
تنها کشوری که صهونیستها از آن میترسند
سلاح مخفی اسرائیل
تنها یک کشور مسلمان وجود دارد که اسرائیل واقعاً از آن می هراسد و آن ایران است که اگرچه منابع نفتی آن متوسط، ولی منابع انسانی آن قابل توجه است.
ادامه مطلب
قدر ندانستن دنیا را علیهمان می کند
تنانگی جهان تنانگی مردمان
محمدجواد غلامرضاکاشی در یادداشتی می نویسد: نمیدانستیم که زمین حرمت دارد، اگر رعایت حریمش را نکنی، غبار میشود و چشم و حلقت را پر میکند. بدن حرمت دارد، اگر رعایتاش نکنی از هر روحی روی میگرداند. به یک تن ساده تبدیل میشود رو به روی همه جهان معنوی تو میایستد و همه دار و ندارت را ویران میکند. ما حرمت زمین را فراموش کردیم و اقتضائات زندگی تنانه مردم را پاس نداشتیم. امروز روزگارمان را تماشا کنید و ناسازه شگفت آن را ببینید.
ادامه مطلب
دوباره قطر، دوباره برجام
چرا دوحه به صرافت احیای توافق هسته ای افتاده است؟
محمدعلی سبحانی در گفت وگویی معتقد است که اینکه قطر به پرونده تنش ایران و آمریکا و احیای برجام ورود کرده است چندان غیرعقلانی نیست؛ چون دوحه از یک طرف به عنوان متحد استراتژیک واشنگتن در میان کشورهای حاشیه خلیج فارس عمل میکند و از طرف دیگر روابط گرم و حسنهای هم با تهران دارد. بنابراین لازمه یک دیپلماسی میانجیگرایانه موفق برخورداری از رابطه درست و مناسب با هر دو طرف مناقشه است که قطر از این امتیاز برخوردار است.
ادامه مطلب
دو کشور در شرایطی مشابه
ایران شریک بزرگ روسیه می شود؟
در اواخر ماه مه، الکساندر نوواک با محمد مخبر و نمایندگان محافل تجاری ایران دیدار کرد. در خصوص ادغان سیستم های پرداخت شتاب و میر توافق حاصل شد. نوواک همچنین، از نیت روسیه برای استفاده حداکثری از ارزهای ملی و مبادله در تجارت متقابل خبر داد. حجم مبادلات تجاری روسیه و ایران به ۴ میلیارد دلار می رسد. به گزارش رسانه های گروهی ایران، در سال جاری تهران قصد دارد این شاخص را ده برابر کند.
ادامه مطلب
عراق در چه مسیری گام بر م دارد؟
ایران، چارچوب هماهنگی و سکوت مقتدی
واقعیت های کنونی در صحنه تحولات سیاسی عراق حکایت از آن دارد که بر خلاف در نظر داشتن ضرورت گفت وگوی جدی در راستای برون رفت از بحران فعلی و بن بست جاری، آن چە در واقعیت امر مشاهده می شود صرفا تداوم نوعی لجاجت دو جریان چارچوب هماهنگی با محوریت نوری مالکی و جریان با مرکزیت مقتدی صدر برای بە کرسی نشاندن حرف خود است که در سایه نکات فوق می تواند از هم گسیختگی و حتی فروپاشی ساختار سیاسی عراق را به دنبال داشته باشد.
ادامه مطلب
سیاست ناهشیار
منازعه با زندگی سرانجامی ندارد
محمد جواد علامرضاکاشی در یادداشتی می نویسد: خیمه داران قدیم اگر میخواهند دوباره میدانشان رونقی پیدا کند، باید به اصل زندگی قطع نظر از جهت و غایتش تسلیم شوند. همه چیز را از بنیاد اقتضائات زندگی جمعی بیاغازند. تن زندگی هیچ لباسی به تن نمیکند. باید همین طور که هست تسلیم آن شوی تا معلوم شود اساسا چه میگویی. رفاه، شادی، امنیت و آشتی جوهرهای زندگی جمعی است و سیاست در وهله نخست وظیفهای جز تامین آنها را ندارد. هر تمنای دگری اگر در صحنه سیاسی هست، پس از انجام این وظیفه آغازین شنیدنی است.
ادامه مطلب
احیای برجام، کاتالیزور احیای روابط ایران و عربستان
از تهران – ریاض تا تهران – قاهره!
این روزها مصطفی الکاظمی تحرکات دیپلماتیک جدی را برای احیای روابط تهران – ریاض در دستور کار دارد. سفر همزمان نخست وزیر عراق به ایران و عربستان سعودی و انتشار اخباری دال بر برگزاری دور جدید گفت وگوها در سطح دیپلماتیک بین دو طرف (ایران و عربستان) در بغداد نشان از این دارد که الکاظمی تا به اینجای کار توانسته است امید کم رمقی را برای رفع تنش و تخاصم ایران و عربستان ایجاد کند. اکنون پرسش این است که آیا نخست وزی فعلی عراق میتواند گشایشی در روابط تهران و ریاض ایجاد کند یا وساطت وی نیز چون عادل عبدالمهدی، سلف خود فرجامی نخواهد داشت؟
ادامه مطلب
آیا ایران و جمهوری آذربایجان به واقع از مرحله «سوء تفاهم ها» عبور کرده اند؟
سفر به تهران، نگاه به آنکارا
دیروز دوشنبه در حالی تهران میزبان جیحون بایراموف، وزیر امور خارجه جمهوری آذربایجان بود که این کشور خود را برای رزمایش مشترک سه جانبه با ترکیه و گرجستان تحت عنوان «جاودانگی ۲۰۲۲» در اکتبر سال جاری (۱۷ تا ۲۸ اکتبر) آماده می کند. به موازات آن در اوایل هفته جاری نیز اخباری دال بر برگزاری رزمایش مشترک باکو- آنکارا منتشر شد که نشان می دهد الهام علی اف برای رفع نگرانی احتمالی تهران در خصوص برگزاری پی در پی این رزمایش ها با هدف امنیتی کردن منطقه قره باغ و قفقاز جنوبی پس از جنگ ۴۴ روزه پاییز سال ۲۰۲۰ و پیگیری دیپلماسی متوازن سعی در اعزام وزیر امور خارجه اش به تهران را داشته است.
ادامه مطلب
نقش موثر عراق در نزدیکی روابط تهران با پایتخت های عربی
بعد از عربستان، مصر و اردن هم به دنبال ارتقای روابط با ایران هستند
علی موسوی خلخالی می نویسد: مصری ها دائما تاکید کرده اند که از زمان به قدرت رسیدن عبدالفتاح السیسی، رئیس جمهوری مصر قاهره تا کنون هیچ گاه علیه ایران و منافع آن یا حزب الله لبنان یا گروه های مقاومت مورد حمایت ایران موضع گیری نکرده و حتی در مواردی به سود آنها عمل کرده است، از جمله در فلسطین و نقش موثرش در کاهش تنش میان اسرائیل با جنبش حماس و گروه جهاد اسلامی؛ برای همین معتقدند که مذاکره برای ارتقای روابطشان با ایران از آنجا که حسن نیت دارند و از اشتیاق ایران به توسعه روابط نیز آگاهند، آسانتر از مذاکرات مشابه کشورهای دیگر با ایران است. علاوه بر انگیزه سیاسی، مصری ها انگیزه اقتصادی نیز برای توسعه روابط با ایران دارند. استفاده از ظرفیت های اقتصادی بومی شده ایران در زمینه های مختلف از جمله انرژی، صنعت و از همه مهمتر گردشگری از جمله مهمترین مسائلی است که به مصری ها انگیزه داده است که به فکر گسترش روابط با ایران بیفتند. در همین رابطه اخیرا عبدالفتاح السیسی، رئیس جمهوری مصر از بارگاه بازسازی شده راس الحسین (ع) در قاهره دیدن کرد که بسیاری اظهار نظر کردند که هدف از این کار ترغیب ایران به گسترش روابط مذهبی – گردشگری با مصر است.
ادامه مطلب
وفای به عهد، اصلی ثابت در تعاملات جهانی
روش اجرای حقوق بین الملل در نظام حقوقی ایران
محسن بهاروند در یادداشتی می نویسد: سیاست خارجی اصولا امری است که در اکثر موارد مربوط به قوه مجریه است. دخالت همه ارکان یک کشور و بخصوص برخورد با توافقات کشور از زوایه دید قانون گزاری داخلی، چالاکی را از سیاست خارجی گرفته و اقدامات آن را کُند می کُند. بر اساس آنچه نوشته شد، نگارنده بر این نظر است که کشور ما در حوزه سیاست خارجی، نیازمند قانونگزاری دقیق تری است. از این رو، بنظر می رسد در هر زمانی که آمادگی لازم در نهادهای مختلف کشور ایجاد شده باشد، نیاز است قانون جامع روابط خارجی ایران با کمک متخصصان، پیش نویس شده، ابهامات تصدی در حوزه سیاست خارجی بر طرف و جایگاه حقوق بین الملل در نظام حقوقی ایران شفاف شود.
ادامه مطلب
دولت سیزدهم و سردرگمی در سیاست خارجی
دیپلماسی منطقه ای منهای برجام تا کجا توان تحقق دارد؟
با توجه به اقتضائات جاری چنین به نظر می رسد که عملا دیپلماسی برجامی با محوریت باقری کنی، معاون سیاسی وزارت امور خارجه و مذاکره کننده ارشد در حال پیگیری است و سیدابراهیم رئیسی و حسین امیرعبداللهیان عملا دیپلماسی منطقه ای را در سایه شعار ارتقای مناسبات با همسایگان در دولت سیزدهم پیش می برند.
ادامه مطلب
تهران و تلاش برای جلوگیری از تصاعد بحران جدید
اردوغان در هر صورتی به سوریه حمله خواهد کرد
در حالی ارتش ترکیه خود را برای حمله جدید و گسترده به خاک سوریه با هدف اشغال حلب آماده می کند، حسین امیرعبداللهیان از انتقال نگرانی های امنیتی رجب طیب اردوغان به بشار اسد در جریان سفرش به سوریه خبر داد؛ این تلاش های دیپلماتیک تهران حاکی از آن است که ایران سعی دارد از انجام این حمله ترکیه با گرفتن بهانه از آنکارا و رئیس جمهوری ترکیه جلوگیری کند.
ادامه مطلب
دلایل ناکامی دیپلماسی اقتصادی در سیاست خارجی جمهوری اسلامی چیست؟
دیپلماسی اقتصادی، از رویا تا واقعیت
سیدجلال دهقانی فیروزآبادی در گفت وگویی معتقد است که یکی از الزامات شکلدهی دیپلماسی موفق، این است که جمهوری اسلامی ایران جایگاه تثبیتشدهای را در زنجیره ارزش جهانی برای خود تعریف کند که در شرایط کنونی بعد از جنگ اوکراین، این شرایط مهیاست. البته این نگاه میانمدت و بلندمدت است نه کوتاهمدت.
ادامه مطلب
ایران و سرسپردگی به روس ها
یک سفر و هزار معنا!
خبر سفر مستقیم باقری کنی به عنوان مذاکره کننده ارشد ایرانی از دوحه به مسکو و دیارش با سرگئی ریابکوف، معاون وزیر امور خارجه روسیه پس از شکست نشست دو روزه قطر به خوبی نشان از اوج استصیال و سرسپردگی دیپلماتیک تهران به کرملین داشته و دارد.
ادامه مطلب
به احیای برجام امیدی نیست
دود سیاه در دوحه!
آنگونه که از ظواهر امر پیداست به نظر نمی رسد که برگزاری نشستهای بعدی هم بتواند گره کار را باز کند. پس با وجود اخباری از جانب بلومبرگ مبنی بر احتمال از سرگیری مذاکرات غیرمستقیم برجامی میان ایران و آمریکا با تسهیلگری اتحادیه اروپا پس از سفر جو بایدن به به خاورمیانه هم نمی توان به رفع اختلافات فی مابین امید چندانی داشت.
ادامه مطلب
نشست دوحه شکست نیست
از وین تا دوحه، چرا بایدن دیپلماسی آونگی برجامی دارد؟
امیرعلی ابوالفتح در گفت وگویی تصریح کرد که شاید این مذاکرات در وین و دوحه خروجی لازم را نداشت، ولی امکان دارد طی چند هفته یا چند ماه دیگر با ترکیب جدیدی و با دستور کار جدیدی در یک کشور جدید مذاکرات از سر گرفته شود. بنابراین ایران، آمریکا و هیچ طرف دیگری رسما از کلمه شکست و توقف کامل مذاکرات سخن نگفتند. حتی شاید مذاکره تا ۶ ماه آینده نشستی صورت نگیرد، اما باز هم شکست اعلام نمیشود چون اعلام شکست به معنای آغاز پلن B برای آمریکا خواهد بود؛ اما واقعیت این است که نه جمهوری اسلامی ایران به دنبال پلن B است و نه آمریکایی ها.
ادامه مطلب
تهران هم چنان سرسپرده کرملین
چرا با خلوت شدن میز مذاکرات در دوحه، برجام هم چنان نافرجام ماند؟!
حشمت الله فلاحت پیشه در گفت وگویی معتقد است که شکست مذاکرات دوحه را فراتر از اختلاف نظر دو پایتخت تهران و واشنگتن بود. چون ایران کماکان در یک عالم توهم خود را در کنار چین روسیه در یک قطب بندی و بلوک بندی می بیند و در این راستا رسانه های جریان رادیکال در داخل ایران نشست دوحه را که بدون حضور چین و روسیه پی گرفته شد را نوعی دور زدن پکن و مسکو می دانستند و به همین دلیل پیش از انجام مذاکرات در دوحه، شکست آن را قطعی می دانستند. پس اگر چه در قطر میز از نظر فیزیکی و ظاهری خلوت بود، ولی سایه و روح منافع روسیه و چین باعث شکست مذاکرات شد.
ادامه مطلب
دوحه به دنبال احیای برجام است
قطر، دوست یا رقیب؟!
محمدطاهر ربانی در گفت وگویی معتقد است که واکنش مثبت جمهوری اسلامی ایران برای نشست دوحه اقدامی مثبت بود. چون کشورهای همسایه ایران هم سعی دارند برای تقویت امنیت منطقهای به حل و فصل زودتر این مذاکرات کمک کنند. لذا قطر هم با حسن نیت میزبان مذاکرات غیرمستقیم دو روزه ایران و آمریکا بود.
ادامه مطلب
از پایه گذار ساختار-کارگزار تا همگرایی ساختار و کارگزار
حلقه مفقوده رفع مشکلات کشور
فرزین رحمتی گیلوائی در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: به نظر می رسد اگر سیاست های دولت و حکومت با یکدیگر منطبق شوند، در راستای چالش زدایی نتیجه بهتری حاصل خواهد شد؛ ایده آل ترین وجه این انطباق، هماهنگی اقدامات خُرد و کلان دولت با نظرات مقام معظم رهبری است، به این معنا که اگر رئیس جمهوری قدم به قدم تصمیمات خود را با توجه به فرمایشات مقام معظم رهبری انتخاب و در این راستا حرکت کند، بر اثر همسویی و هم افزایی سیستم و اجزاء، از موانع موجود یکی پس از دیگری عبور خواهیم کرد!
ادامه مطلب
مقام معظم رهبری در دیدار رییس و مدیران دستگاه قضایی:
رهبر انقلاب: کدام کشور را سراغ دارید، در مقابل این همه حوادث بایستد و از پا نیفتد
رهبری خاطرنشان کردند: ایام هفت تیر وضع اینجوری بود در داخل کشور در خود این خیابانهای تهران جنگ داخلی بود. منافقین ریخته بودند با هرچه دستشان میآمد از تیغ موکتبُری بگیرید تا هر چیز دیگری که در اختیارشان بود افتاده بودند به جان مردم و پاسدارِ کمیته و پاسدارِ سپاه؛ تهران جنگ بود. تقریبا یک هفته قبل از هفتم تیر عدم کفایت رئیسجمهور وقت در مجلس احراز شده و برکنار شده بود. یعنی کشور بدون رئیسجمهور، وضع سیاسی اینجوری بود. در یک چنین شرائطی یک استوانهای مثل بهشتی را از دست داد. حدود دو ماه بعد از آن رئیسجمهور جدید و نخستوزیر را با هم در یک جلسه شهید کردند؛ اندکی بعد یا یک فاصلهی کوتاهی بعد از آن، چند نفر از فرماندهان ارشد جنگ از ارتش و سپاه در حادثهی هواپیما به شهادت رسیدند؛ شهید فلاحی، شهید فکوری، شهید کلاهدوز و امثال اینها. مقام معظم رهبری تصریح کردند: یعنی شما اصلاً در ظرف کمتر از سه ماه این همه حادثهی تلخ، این همه حادثهی وحشتناک، این همه ضربهی مخرّب را کجا دیدهاید؟ خب شما کدام کشور را سراغ دارید، کدام دولت را سراغ دارید که بتواند در مقابل این همه حوادث بایستد و از پا نیفتد؟
ادامه مطلب
رقیبان به حوزه فرهنگ و آموزش ایران هجوم برده اند
شبیخون ترکیه در بحبوحه درگیری های سیاسی – امنیتی – اقتصادی ایران
اسلام ذوالقدرپور در یادداشتی برای دیپلماسی ایرانی می نویسد: رقابت در آسیای جنوب غربی میان قدرتهای بزرگ این منطقه مانند ایران، عربستان، ترکیه و ... در سایه تهاجم روسیه به اوکراین و افزایش تنش میان ایران و غرب پیرامون احیای توافق برجام، به حوزههای خاصی مانند فرهنگ و آموزش نیز کشیده شده و این رقابتها به گونهای هشدارآمیز به زیان ایران در پیگیری هستند.
ادامه مطلب
نظمی که باید خوب بشناسیم
سه فرض درباره نظام بین المللی
محسن بهاروند در یادداشتی می نویسد: نظام بین المللی سیستمی است که اولین هدف آن نظم و ثبات بین المللی است. منشور ملل متحد و شورای امنیت بخشی از مکانیسم این سیستم محسوب می شود. سایر اهداف مانند همزیستی، توسعه اقتصادی، رفاه و بسیاری مسائل دیگر فرع بر این هدف هستند.
ادامه مطلب